Katarzyna Klemba -
We wcześniejszym wpisie przedstawiłam sylwetkę syndyka – kim jest, jak wygląda pierwszy kontakt z nim?
Dodatkowo wskazałam jak ważna jest rzetelna współpraca z syndykiem wyznaczonym przez sąd.
Dziś zajmiemy się jedną z ważniejszych kwestii – kwestią finansów.
Co może syndyk i czy upadły może dysponować swoim majątkiem, a jeżeli tak to w jakim zakresie?
I. Skutki ogłoszenia upadłości konsumenckiej?
Dzień ogłoszenia przez sąd postanowienia o upadłości konsumenckiej dłużnika to dopiero początek całego postępowania.
Jednak już w dniu ogłoszenia postanowienia mamy do czynienia z ważnymi kwestiami.
Przede wszystkim wraz z momentem ogłoszenia upadłości dłużnik traci prawo do zarządu swoim majątkiem, a wszystkie czynności, które miałyby polegać na zmniejszeniu posiadanego majątku są bezskuteczne.
Tak więc, dokonana po ogłoszeniu upadłości sprzedaż auta, czy darowanie mieszkania lub sumy pieniędzy jest bezskuteczna z mocy pracy.
Ponadto, jeżeli dłużnik jest właścicielem mieszkania nie tylko nie może go sprzedać, ale nie może go też wynająć – może w nim jedynie mieszkać w trakcie postępowania.
Cały posiadany przez dłużnika majątek wchodzi w skład tzw. masy upadłości, którą będzie dysponował wyznaczony przez sąd syndyk. Syndyk nie będzie dysponował jedynie przedmiotami, które są wprost wymienione w przepisach prawa, np. przedmiotami osobistymi.
Innym ważnym skutkiem ogłoszenia upadłości jest powstanie ustroju rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonkami, jeżeli dłużnik pozostaje w związku małżeńskim. Warto też wiedzieć, że wspólny majątek małżonków jest składnikiem masy upadłościowej małżonka, wobec którego została ogłoszona upadłość.
II. Czy syndyk może zająć wynagrodzenie z tytułu wykonywanej pracy?
Tak, rolą syndyka jest przeprowadzenie postępowania upadłościowego po ogłoszeniu upadłości przez sąd, a także w jak największym stopniu zaspokojenie wierzycieli.
Z tego względu, jeżeli dłużnik zarabia ponad kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę, wówczas syndyk (co do zasady) zajmuje różnicę pomiędzy otrzymywanym wynagrodzeniem a kwotą minimalnego wynagrodzenia za pracę.
W 2021 roku wynagrodzenie minimalne wynosi 2800 zł brutto, tj. około 2062 zł netto (na rękę). Tak więc, 2062 zł jest to kwota, która pozostanie upadłemu do dyspozycji.
Co w przypadku dochodów z kilku źródeł?
Jeżeli upadły otrzymuje wynagrodzenie na podstawie kilku umów, to w pierwszej kolejności należy sprawdzić z jakiego tytułu je otrzymuje – czy jest to umowa o pracę, renta, emerytura, umowa o dzieło, umowa zlecenie.
Każda z umów rządzi się swoimi prawami. Sumuje się wynagrodzenia z jednej kategorii, a nie wszystkie otrzymywane pieniądze.
Przykład 1:
Pan Adam jest zatrudniony na podstawie dwóch umów o pracę. Jego wynagrodzenie należy dodać i dopiero od łącznej kwoty otrzymywanego wynagrodzenia liczona jest kwota wolna od zajęcia przez syndyka.
Przykład 2:
Pan Adam jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Otrzymuje też emeryturę. Obu otrzymywanych kwot nie dodaje się. Od każdej otrzymywanej kwoty syndyk liczy kwotę wolną od zajęcia.
III. Czy można indywidualnie określić kwotę zajęcia przez syndyka?
Tak, wszystko oczywiście zależy od sytuacji osobistej, zdrowotnej dłużnika.
Upadły lub syndyk mogą złożyć wniosek o innej określenie kwoty dochodu, która nie będzie podlegać zajęciu przez syndyka. Jednakże w takim wypadku decyzja będzie zależała od sędziego – komisarza.
Wniosek niewątpliwie należy uzasadnić oraz wskazać właściwe dowody na poparcie twierdzeń. Jako przykład można wskazać zły stan zdrowia, konieczność leczenia lub inną sytuację życiową.
Warto jednak zaznaczyć, że indywidualne określenie kwoty zajęcia przez syndyka jest rzeczą wyjątkową.
Szczególne zasady ustalenia kwoty wolnej od zajęcia wynagrodzenia
Warto wiedzieć, że istnieją szczególne zasady ustalenia kwoty wolnej od zajęcia. Ma to miejsce w sytuacji, gdy na upadłym spoczywa obowiązek utrzymania dodatkowej osoby.
Jeżeli dłużnik utrzymuje np. dziecko, wówczas kwota zajęcia wynagrodzenia przez syndyka nie może być niższa niż iloczyn osób, które pozostają na utrzymaniu dłużnika oraz upadłego i kwoty 792 zł, tj. 150 % kwoty, która daje możliwość uzyskania świadczenia z pomocy społecznej w przypadku osoby, na której utrzymaniu pozostają inne osoby.
kancelaria@klemba.pl