Pożyczki są coraz popularniejszą formą sfinansowania nieprzewidzianych zakupów lub niespodziewanych wydatków. Jest to najczęściej najszybsza opcja, aby uzyskać dodatkową gotówkę.

Osoby, które decydują się na zawarcie umowy pożyczki muszą liczyć się nie tylko z odsetkami, ale również z dodatkowymi kosztami nakładanymi przez pożyczkodawców.

Jak się okazuje koszty te często są niemałe, a niekiedy absurdalne wysokie i nie zawsze zgodne z literą prawa.

I. Co to jest pożyczka?

Pożyczka jest to zobowiązanie finansowe, na podstawie którego osoba fizyczna lub określona instytucja udziela co do zasady określonej kwoty pieniężnej do dyspozycji pożyczkobiorcy na czas określony lub nieokreślony.

Pożyczki może udzielić jakikolwiek podmiot – a więc nie musi to być wcale bank.

Ponadto pożyczka może zostać udzielona na dowolny cel. Ponadto pożyczka może być nieodpłatna lub odpłatna. Jednakże najczęściej jest to umowa odpłatna i wtedy też zaczynają się często problemy.

II. Jakie są rodzaje pożyczek?

Pożyczek głównie udzielają instytucje pozabankowe, choć oczywiście mogą ich także udzielać banki. Pożyczki udzielane przez banki wydają się często pożyczkobiorcom bardziej bezpieczne, choć nie ma to żadnego odzwierciedlenia w praktyce. Każdy podmiot, który oferuje pożyczki podlega nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego.

Pożyczki mogą być udzielane zarówno w placówkach pozabankowych, bankach oraz przez Internet. Te ostatnie cieszą się coraz większą popularnością z uwagi na łatwy i szybki dostęp do niezbędnej gotówki.

W Internecie i placówkach pozabankowych najczęściej mamy do czynienia z tzw. „chwilówkami”. Są to pożyczki na stosunkowo niskie kwoty, z krótkim okresem spłaty – który może wynosić nawet kilkadziesiąt dni. Najczęściej jest to również najdroższe rozwiązanie.

III. Co należy zweryfikować przed wzięciem pożyczki?

Niewątpliwie przed zawarciem każdej umowy należy się z nią w sposób szczegółowy zapoznać.

Jednak lekturę umowy pożyczki trzeba przeczytać kilka razy, a także konieczne jest zapoznanie się z regulaminem pożyczki oraz tabelą opłat i prowizji – tak aby mieć pewność jaka jest ostateczna kwota jaką decydujemy się spłacić.

Zaznajomienie się z tzw. tabelą opłat i prowizji jest kluczowe, bowiem to z nich wynikają wszystkie dodatkowe lub ukryte koszty związane z udzielaną pożyczką. Kwota na jaką decydujemy się to najczęściej niewielki procent tego co faktycznie konsument zobowiązuje się spłacić.

Przykład:

Pani Ania stara się o udzielnie pożyczki w wysokości 2000 zł. Po analizie tabeli opłat i prowizji okazuje się, że oprócz kapitału i odsetek zobowiązuje się również do spłaty: prowizji wstępnej za udzieloną pożyczkę, prowizji za obsługę pożyczki.

W przypadku braku spłaty w terminie pożyczkodawca zastrzega również konieczność zapłaty „odsetek karnych”, których polski ustawodawca nie zna, a także „opłatę za obsługę zadłużenia przeterminowanego”.

Po podsumowaniu powyższego okazuje się, że łączna kwota którą Pani musi zwrócić pożyczkodawcy stanowi co najmniej dwukrotność kapitału, który otrzymała.

Dlatego też tak ważne jest przeczytanie na wstępie wszystkich elementów umowy, która w sposób szablonowy przygotowana jest przez pożyczkodawcę.

Zapoznanie się z umową pozwoli na podjęcie przemyślanej decyzji i uniknięcie kłopotów w przypadku braku terminowej spłaty zobowiązania.

IV. Co to jest prowizja przy pożyczkach?

Prowizja za udzielenie pożyczki jest co do zasady podstawową opłatą, którą nalicza pożyczkodawca za możliwość użyczenia konsumentowi określonej kwoty pieniędzy.

Jest to wynagrodzenie ustalone przez pożyczkodawcę dla niego samego, za to że udzielił on klientowi wsparcia finansowego.

Prowizja może być ustalona poprzez wskazanie określonej kwoty lub może stanowić procent od pożyczonej kwoty.

Zwykłym wynagrodzeniem za udzielenie klientowi pożyczki są co do zasady odsetki, natomiast ustalenie określonej prowizji jest dodatkowym wynagrodzeniem pożyczkodawcy.

V. Jakich kosztów pożyczki może żądać pożyczkodawca?

Na całkowity koszt kredytu konsumenckiego, czyli też pożyczki udzielanej  składają się m.in. odsetki. Maksymalna ich wysokość nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych, których wysokość równa jest sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego, powiększonej o 3,5 proc.

Pożyczkobiorca przy korzystaniu z oferty pożyczkowej, oprócz kosztów odsetek, ponosi także koszty pozaodsetkowe, czyli niezwiązane z odsetkami naliczanymi standardowo przez pożyczkodawcę.

Maksymalna wysokość pozaodsetkowych kosztów pożyczki nie może przewyższać sumy 25% całkowitej kwoty kredytu oraz 30% kwoty zmiennej, która uzależniona jest od okresu, na jaki zaciągnięta zostaje pożyczka. Ponadto wszystkie pozaodsetkowe opłaty związane ze spłatą i udzieleniem pożyczki, nie mogą przekroczyć 100% całkowitej kwoty kredytu.

Przykład:

Od pożyczki w wysokość 1000 zł udzielonej na rok pożyczkodawca będzie mógł maksymalnie naliczyć 550 zł opłaty – tj. 25% plus 30%.

Zapoznaj się też z wpisem dotyczącym elektronicznego postępowania upominawczego i nakazów zapłaty jakie możesz otrzymać z e-sądum znajdziesz go tutaj.

VI. Kiedy prowizja jest niezgodna z prawem?

Orzecznictwo dotyczące prowizji za udzielenie pożyczki jest niezwykle bogate.

Sądy traktują często prowizję jako sposób pożyczkodawców na obejście przepisów o odsetkach maksymalnych.

Poniżej przytoczę kilka przykładów, które najbardziej pokazują skalę problemu oraz sposób w jaki podchodzą Sądy do proponowanych przez pożyczkodawców prowizji:

Postanowienia umowne wprowadzające obok odsetek maksymalnych wygórowaną prowizję (ewentualnie inne dodatkowe opłaty), nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych.

W ocenie pozwanej żądanie tak wysokiej, w stosunku do głównego świadczenia w postaci pożyczki, prowizji od jej udzielenia oraz innych dodatkowych opłat, podejmowane w interesie powoda, uznać należy za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, jako prowadzące do nadmiernego, nieuzasadnionego i nieadekwatnego obciążenia pozwanego występującego jako konsument w stosunku do będącego przedsiębiorcą powoda

– Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 25 lutego 2015 roku, sygnatura akt V ACa 622/14

Trafnie przyjął więc Sąd I instancji, że tego rodzaju postanowienia umowne dotyczące prowizji są niezgodne z zasadami uczciwości kupieckiej, a w ocenie Sądu odwoławczego także z zasadami współżycia społecznego i kształtują obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, skoro nie mają jakiegokolwiek uzasadnienia i powiązania ekonomicznego z poniesionymi rzeczywiście kosztami przedsiębiorcy udzielającego pożyczki.

Wszelkie opłaty pobierane przez pożyczkodawcę powinny wyrównywać rzeczywiste koszty poniesione przez niego w związku z podjęciem danej czynności i nie powinny być rażąco wysokie dla konsumenta, a zatem nie powinny być formułowane w sposób ryczałtowy, bez odzwierciedlenia w kosztach ponoszonych rzeczywiście przez pożyczkodawcę.

Niedopuszczalna jest sytuacja, gdy jedna ze stron umowy, wykorzystując swoją pozycję profesjonalisty, kształtuje postanowienia umowne w taki sposób, że wprowadza do niego konstrukcję prawną, która prowadzi do pokrzywdzenia drugiej strony stosunku prawnego, w tym wypadku konsumenta

– Wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 8 maja 2019 roku, sygnatura akt III Ca 8/19

Reasumując – podejmując decyzję o zawarciu umowy pożyczki najważniejsze w mojej ocenie jest przeczytanie wszystkich jej warunków – tak aby w momencie spłaty zadłużenia nie dochodziło do niespodzianek, kiedy to wydaje nam się, iż zobowiązanie zostało uregulowane, podczas gdy zobowiązaliśmy się do spłaty szeregu innych dodatkowych opłat i prowizji. Jeśli zaś już taką umowę niekorzystną zawarłeś/aś skonsultuj swoje możliwości z prawnikiem.

Bardzo często bardzo wysokie koszty pożyczek, są przyczyną upadłości konsumenckich. 

icon
Jeśli masz pytania, potrzebujesz pomocy, indywidualnej konsultacji napisz do mnie na adres:

kancelaria@klemba.pl


Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments