Najbardziej komfortową sytuacją jest tożsamość tzw. ojcostwa prawnego i biologicznego. Sytuacja ta występuje co do zasady w przypadku dzieci pochodzących z małżeństwa.

Jednakże coraz częściej nie pokrywają się one. Wówczas ojcostwo należy ustalić. Ustalenie ojcostwa ma na celu wskazanie, kto jest ojcem dziecka pozamałżeńskiego.

Nie zawsze jednak konieczne jest przeprowadzenie procedury ustalenia ojcostwa, bowiem wystarczy zrobić to w tzw. trybie administracyjnym poprzez złożenie stosownych oświadczeń.

Dziś przyjrzymy się całej procedurze.

I. Kto może złożyć oświadczenie o uznaniu ojcostwa?

Podstawą uznania ojcostwa są zgodne oświadczenie mężczyzny, który twierdzi, że dziecko od niego pochodzi, oraz oświadczenie matki dziecka potwierdzającej ojcostwo uznającego.

Mężczyzna uznający, że dziecko od niego pochodzi, poprzez to oświadczenie przyznaje fakt swojego ojcostwa.

Uznania ojcostwa może dokonać każdy mężczyzna, niezależnie od tego, czy jest w stanie wolnym, czy też pozostaje w związku małżeńskim.

Dodatkowo należy wiedzieć, że jeśli mężczyzna pozostaje w związku małżeńskim, to złożenie przez niego oświadczenia o uznaniu ojcostwa dziecka innej kobiety nie jest uzależnione od zgody jego żony, a małżonka nie może się skutecznie sprzeciwić uznaniu ojcostwa przez męża. Natomiast oświadczenie matki stanowi potwierdzenie, że mężczyzna uznający swoje ojcostwo jest rzeczywiście ojcem dziecka.

Na marginesie należy dodać, że jeżeli oświadczenie o uznaniu ojcostwa chce złożyć mężczyzna, który ukończył 16 lat i nie jest ubezwłasnowolniony całkowicie, to może on to uczynić wyłącznie przed sądem opiekuńczym. Natomiast, jeżeli matka dziecka nie ukończyła 16 lat, to nie może ona nawet przed sądem opiekuńczym potwierdzić oświadczenia mężczyzny. Potwierdzenie ojcostwa może nastąpić wyłącznie przez opiekunów prawnych dziecka – tj. najczęściej rodziców matki dziecka, którzy ustalani są w odrębnym postępowaniu sądowym.

II. Uznanie ojcostwa a związek małżeński matki dziecka z innym mężczyzną

Warto wiedzieć, że jeżeli mężczyzna uzna ojcostwo dziecka w drodze oświadczenia, a matka dziecka przed porodem poślubi innego mężczyznę, wówczas uznanie dziecka pozostaje skuteczne i nie zachodzi domniemanie, że ojcem dziecka jest mąż matki.

III. Gdzie należy złożyć oświadczenie?

Zarówno mężczyzna jak i matka dziecka mogą złożyć swoje oświadczenia:

  • przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego właściwego według miejsca zamieszkania matki dziecka,
  • przed sądem opiekuńczym,
  • przed polskim konsulem, jeżeli do uznania ojcostwa dochodzi za granicą, a przynajmniej jedno z rodziców jest obywatelem polskim.

W praktyce uznanie ojcostwa występuje najczęściej przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub przed konsulem.

Rzadsze są przypadki uznawania ojcostwa przed sądem opiekuńczym, chyba że oświadczenie składa osoba powyżej 16. roku życia, nieposiadająca pełnej zdolności do czynności prawnych, gdyż taka osoba może złożyć oświadczenie tylko przed sądem opiekuńczym albo gdy kierownik urzędu stanu cywilnego lub konsul odmówił przyjęcia oświadczeń koniecznych do uznania ojcostwa.

IV. Kiedy kierownik urzędu stanu cywilnego odmówić przyjęcia oświadczenia?

Kierownik urzędu stanu odmówi  przyjęcia oświadczeń koniecznych do uznania ojcostwa, jeżeli:

  • uznanie jest niedopuszczalne, na przykład gdy przed sądem została wszczęta sprawa o ustalenie ojcostwa, osoba która zamierza złożyć oświadczenie nie ukończyła 16 lat,
  • powziął wątpliwość co do pochodzenia dziecka.

V. W jakim terminie należy złożyć oświadczenie?

Ojcostwo można uznać w każdym czasie przed narodzeniem się dziecka, a najpóźniej – do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności.

Jeżeli dziecko zmarło przed osiągnięciem pełnoletności, uznanie ojcostwa może nastąpić w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym mężczyzna składający oświadczenie o uznaniu dowiedział się o śmierci dziecka, nie później jednak niż do dnia, w którym dziecko osiągnęłoby pełnoletność.

Oświadczenie matki potwierdzające, że mężczyzna składający oświadczenie o uznaniu ojcostwa jest ojcem dziecka, powinno być złożone jednocześnie z oświadczeniem mężczyzny albo w ciągu 3 miesięcy od dnia oświadczenia mężczyzny.

VI. Czy można odwołać uznanie oświadczenia o uznaniu ojcostwa?

Warto wiedzieć, że nie można odwołać uznania ojcostwa w drodze kolejnego oświadczenia.

W takiej sytuacji konieczna jest ścieżka sądowa o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa. Trzeba pamiętać, że od momentu dowiedzenia się, że mężczyzna nie jest ojcem dziecka ma on rok na wszczęcie procedury.

Co więcej, należy też pamiętać, że jeżeli mężczyzna uznał dziecko nienarodzone, to roczny termin nie biegnie przed urodzeniem dziecka.

VII. Czy złożenie oświadczenia o uznaniu ojcostwa jest odpłatne?

Złożenie oświadczenia o uznaniu ojcostwa jest bezpłatne, nie podlega żadnej opłacie, w tym również nie podlega opłacie skarbowej.

icon
 Jeśli masz pytania, potrzebujesz pomocy, indywidualnej konsultacji napisz do mnie na adres:

kancelaria@klemba.pl

Obraz skalekar1992Pixabay

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments