Katarzyna Klemba -
Sala sądowa, obecność sądu, ławników, pełnomocników jak również nagromadzenie negatywnych emocji między małżonkami nie zawsze pozytywnie wpływa na chęć polubownego rozwiązania małżeństwa i wypracowania stanowiska co do kwestii władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi stron, kontaktami z nimi, wysokością alimentów.
Może warto rozważyć rozstanie w bardziej dogodnych warunkach niż sala sądowa? Rozważenie mediacji to słuszna decyzja. Z tego artykułu dowiesz się wszystkiego co warto na jej temat wiedzieć.
I. Mediacja – jaki jest jej cel?
Mediacja ma na celu poprawę komunikacji między małżonkami, ogranicza konflikty co ma pozytywny wpływ na dobro całej rodziny oraz zapobiega szkodliwym konsekwencją zerwania relacji rodzinnych.
Mediacja może również pomóc w zmobilizowaniu małżonków do zmiany zachowania i zwrócenia uwagi na potrzeby rodziny. Musimy pamiętać, że nie zawsze złożenie pozwu o rozwód jest jednoznaczne z chęcią osiągnięcia celu wskazanego w żądaniu pozwu. Czyli niejednokrotnie doświadczenie mówi, że jedna ze stron składa pozew o rozwód co jest w cudzysłowie „krzykiem” wyrażającym chęć walki o drugą stronę i chęcią naprawy relacji.
II. Skierowanie stron do mediacji.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami Sąd może skierować strony do mediacji na każdym etapie sprawy, a także więcej niż raz w toku postępowania.
Skierowanie stron do mediacji może nastąpić zarówno przed wyznaczeniem terminu pierwszej rozprawy, jak i w toku postępowania. Przed wyznaczeniem pierwszej rozprawy skierowanie do mediacji nastąpi, kiedy z treści pism procesowych stron (pozwu, odpowiedzi na pozew) sąd nabierze przekonania, że istnieją widoki na utrzymanie małżeństwa. Sąd może skierować strony do mediacji aż do momentu zamknięcia rozprawy.
Postanowienie kierujące strony do mediacji może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Mediacji wówczas nie prowadzi się, jeżeli strona w terminie tygodnia od dnia ogłoszenia lub doręczenia jej postanowienia kierującego strony do mediacji nie wyraziła zgody na mediację.
Mediacja może być również prowadzona na zgodny wniosek stron.
III. Czas mediacji
Sąd kierując strony do mediacji określa czas jej trwania na okres do trzech miesięcy. Okres ten może zostać przedłużony na zgodny wniosek stron lub z innych ważnych powodów, jeżeli będzie to sprzyjać ugodowemu załatwieniu sprawy. W praktyce czas mediacji w sprawach rozwodowych jest przewidziany na okres jednego miesiąca.
IV. Kto prowadzi mediację?
Postępowanie mediacyjne prowadzone jest zawsze przez mediatora.
Mediator może być wyznaczony przez Sąd jak również osoba mediatora może zostać wskazana przez strony.
W postępowaniach rozwodowych Sądy zazwyczaj korzystają z pomocy stałych mediatorów posiadających wiedzę z zakresu psychologii, pedagogiki i socjologii.
Ponadto, co ważne, mediator jest osobą bezstronną i działającą w interesie obu stron.
V. Kto bierze udział w mediacji?
W mediacji mogą brać udział nie tylko strony i mediatorzy ale również inne osoby, jak choćby pełnomocnicy stron, członkowie ich rodziny oraz eksperci.
Mediatorzy w sprawach rozwodowych nie zawsze zapraszają do mediacyjnego stołu pełnomocników stron. Mediatorzy unikają w ten sposób przeniesienia sali sądowej do lokalu w którym odbywa się mediacja co niejednokrotnie ma pozytywny wpływ na emocjonalne uspokojenie małżonków i prowadzi do ugodowego rozwiązania sporu.
Warto jednak przed spotkaniem mediacyjnym zasięgnąć rady profesjonalnego pełnomocnika celem wyjaśnienia wszystkich zagadnień prawnych budzących wątpliwości. Ważne jest by przed spotkaniem mediacyjnym z pełnomocnikiem ustalić strategię działania, dokonać analizy swoich interesów jak również ryzyka procesowego.
Pełnomocnik powinien uczestniczyć w spotkaniu mediacyjnym jeżeli sprawa jest skomplikowana pod względem prawnym a mediator nie jest prawnikiem oraz wtedy gdy wyraźnie sobie tego życzy klient. Pełnomocnik powinien być obecny na etapie formułowania lub sprawdzenia ugody by zabezpieczyć interes klienta oraz by sformułowana ugoda została zatwierdzona przez Sąd.
Osoby biorące udział w mediacji zobowiązane są do zachowania w tajemnicy okoliczności o których dowiedziały się w toku postępowania.
VI. Treść protokołu z mediacji.
Z przebiegu mediacji sporządza się protokół, w którym oznacza się miejsce i czas przeprowadzenia mediacji, a także imię, nazwisko i adresy stron, imię i nazwisko oraz adres mediatora a ponadto wynik mediacji.
Protokół zostaje podpisany przez mediatora. Jeżeli w toku postępowania została zawarta ugoda zamieszcza się ją w protokole lub załącza do niego. Strony mają obowiązek złożyć swoje podpisy pod treścią ugody. Mediator powinien doręczyć stronom odpis protokołu z mediacji.
W protokole z przebiegu mediacji nie zamieszcza się treści składanych oświadczeń przez strony, zajmowanych stanowisk ani też zgłaszanych propozycji rozwiązania konfliktu.
VII. Skutki mediacji
Co w przypadku pojednania małżonków?
Jeżeli postępowanie mediacyjne doprowadzi do pojednania się małżonków mediator winien złożyć sądowi protokół z przebiegu mediacji wraz z zawartą ugodą.
Po otrzymaniu przez sąd protokołu wraz z oświadczeniem małżonków o pojednaniu, postępowania zostaje umorzone, gdyż dalsze jego prowadzenie jest niecelowe.
Co w przypadku zawarcia ugody przed mediatorem?
W przypadku zawarcia ugody przed mediatorem konieczne jest jej zatwierdzenie przez Sąd. Przez podpisanie ugody strony wyrażają zgodę na wystąpienie do sądu z wnioskiem o jej zatwierdzenie, o czym mediator informuje strony. Sąd odmówi zatwierdzenia ugody albo nadania jej klauzuli wykonalności w całości lub w części gdy jest:
– sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego,
– zmierza do obejścia prawa
– jest niezrozumiała lub zawiera sprzeczności
Jeżeli ugoda podlega wykonaniu w drodze egzekucji sąd zatwierdza ją przez nadanie jej klauzuli wykonalności.
Co w przypadku gdy małżonkowie nie doszli do porozumienia?
Jeżeli małżonkowie nie doszli do porozumienia i tym samym mediacja nie przyniosła oczekiwanych skutków, sprawa rozpoznawana będzie przez sąd na rozprawie.
Małżonkowie którzy nie doszli do porozumienia w przedmiocie kontynuowania małżeństwa mogą poczynić wspólne uzgodnienia co do tego, że np. żądają rozwodu bez orzekania o winie. Podkreślić należy, że zgoda ta nie może zostać potraktowana jako uznanie powództwa i może zostać cofnięta aż do zakończenia rozprawy.
Propozycje składane w toku postępowania mediacyjnego nie mogą zostać wykorzystane jako dowód w sprawie rozwodowej.
Ponadto należy pamiętać, że mediator nie może być świadkiem co do faktów o których dowiedział się podczas mediacji, chyba że zostanie zwolniony z tajemnicy mediacji przez małżonków.
VIII. Czy postępowanie mediacyjne jest płatne?
Postępowanie mediacyjne jest płatne. Koszty związane z mediacją są nieporównywalnie niższe od kosztów sądowych związanych z przeprowadzeniem pełnego postępowania sądowego.
Do kosztów mediacji należą: wynagrodzenie mediatora i wydatki przez niego poniesione (art. 1835 kpc).
Koszty mediacji co do zasady ponoszą strony. Są one zazwyczaj ponoszone po połowie, chyba że strony ustalą inny sposób rozliczeń. Zwolnienie strony od kosztów sądowych rozciąga się również na postępowanie mediacyjne.
W postępowaniu mediacyjnym, do którego doszło na podstawie postanowienia sądu wysokość wynagrodzenia mediatora w sporach niemajątkowych wynosi 60 zł za pierwsze posiedzenie mediacyjne, a za każde następne posiedzenie- 25 zł.
Jeśli postępowanie dotyczy praw majątkowych, wynagrodzenie mediatora wynosi 1% wartości przedmiotu sporu (nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 1.000 zł).
Zwrotowi podlegają też wydatki mediatora poniesione w związku z przeprowadzeniem mediacji, w tym opłata za wynajem pomieszczenia do 50 zł za posiedzenie. Do kosztów mediacji dolicza się podatek VAT.
Niezależnie od wyniku sprawy, sąd może nałożyć na stronę obowiązek zwrotu kosztów wywołanych nieusprawiedliwioną odmową udziału w mediacji, na którą strona uprzednio wyraziła zgodę.
Jeśli dojdzie do zawarcia ugody, która jest wynikiem mediacji, strona otrzyma zwrot 75% opłaty sądowej, którą zapłaciła wnosząc sprawę do sądu. W przypadku mediacji, do której doszło nie na podstawie postanowienia sądu, wysokość wynagrodzenia mediatora i zwrot jego wydatków wynikają z cennika ośrodka mediacyjnego lub strony uzgadniają je razem z mediatorem przed rozpoczęciem mediacji.
I jak mediacja to dobra alternatywa dla sporu sądowego?
Dopłyniecie wspólnie, w zgodzie do brzegu zwanego nowy początek… – nawiązanie do zdjęcia.
kancelaria@klemba.pl