Dziś opiszę ciężki gatunkowy problem, z którym niestety spotykają się rodzice. Niekiedy w sytuacji bardzo zaognionego konfliktu między rodzicami, dochodzi do uprowadzenia dziecka, przez jednego z rodziców.
Kiedy mamy do czynienia z taką sytuacją? I co zrobić gdy znajdziesz się w takiej sytuacji?
Przeczytasz o tym poniżej.
Choć same słowa uprowadzenie dziecka, mówią już dużo i nie trzeba zapewne ich wyjaśniać. To pod względem prawnym, z uprowadzeniem rodzicielskim mamy do czynienia w dwojakiego rodzaju sytuacjach, a mianowicie:
⇒ rodzic z ograniczoną władzą rodzicielską, lub jej pozbawiony zabiera dziecko spod opieki rodzica, któremu przysługuje pełna władza rodzicielska;
⇒ rodzic wyjeżdża poza granice kraju wraz z małoletnim dzieckiem bez zgody drugiego rodzica.
W zależności od typu uprowadzenia, musimy zastosować inne środki, aby w sposób prawny odzyskać dziecko.
I. Pierwszy rodzaj uprowadzenia dziecka – rodzic z ograniczoną władzą rodzicielską, lub jej pozbawiony zabiera dziecko spod opieki rodzica, któremu przysługuje pełna władza rodzicielską
Z reguły w postępowaniu rozwodowym sąd orzeka o kwestii władzy rodzicielskiej tj. o tym czy władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, czy też władza któregokolwiek z nich została ograniczona do określonych obowiązków.
Zasadą jest, iż jeżeli rodzice dziecka żyją w rozłączeniu sąd ogranicza władzę rodzicielską rodzica, u którego dziecko stale nie przebywa.
Najczęściej więc spotykamy się z sytuacją, w której jeden z rodziców posiada pełnię praw rodzicielskich, natomiast drugi rodzic posiada ograniczoną władzę rodzicielską. Taka sytuacja często powoduje konflikt pomiędzy rodzicami, którego konsekwencją często jest uprowadzenie rodzicielskie.
Tym samym o uprowadzeniu mówimy wówczas, gdy rodzic mający ograniczoną władzę rodzicielską w zakresie decydowania o miejscu zamieszkania małoletniego dziecka, lub gdy zapadło wobec niego orzeczenie o pozbawieniu władzy rodzicielskiej, zabiera małoletniego spod opieki drugiego rodzica.
II. Drugi rodzaj uprowadzenia dziecka – rodzic wyjeżdża poza granice kraju wraz z małoletnim dzieckiem bez zgody drugiego rodzica.
Sytuacja jest tutaj bardziej skomplikowana.
Mamy z nią doczynienia kiedy jeden rodzic wyjeżdża poza granice kraju wraz z małoletnim dzieckiem bez zgody drugiego rodzica a wyjazd następuje z państwa na terenie którego było miejsce stałego pobytu.
Wówczas zastosowanie znajduje Konwencja dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzona w 1980 r. w Hadze.
III. Co należy zrobić w sytuacji uprowadzenia dziecka?
Przede wszystkim musisz ten fakt zgłosić w najbliższym komisariacie / komendzie Policji uprowadzenie małoletniego dziecka.
Tego rodzaju zachowanie stanowi bowiem przestępstwo określone w art. 211 kodeksu karnego, zgodnie z którym:
kto wbrew woli osoby powołanej do opieki lub nadzoru, uprowadza lub zatrzymuje małoletniego poniżej lat 15 albo osobę nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.
Kolejnym etapem powinno być zgłoszenie do sądu wniosku o odebranie małoletniego podlegającego władzy rodzicielskiej.
Wniosek składamy do sądu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania małoletniego lub na miejsce jego pobytu (o ile jest nam znane).
Jeżeli sąd przychyli się do złożonego przez nas wniosku wówczas zarządzi termin, w jakim rodzic który dopuścił się uprowadzenia winien wydać dziecko drugiemu rodzicowi.
W praktyce rzadko zdarza się niestety, aby rodzic który uprowadził dziecko, oddał je uprawnionemu rodzicowi zgodnie z treścią postanowienia sądu.
Sąd, który wydał w/w postanowienie, w powyżej wskazanej sytuacji, zleci kuratorowi sądowemu przymusowe odebranie dziecka. Niekiedy konieczne będzie skorzystanie również z asysty policji.
III. Uprowadzenie dziecka za granicę – jakie działania trzeba podjąć żeby je odzyskać?
W przypadku uprowadzenia rodzicielskiego, opisanego w wariancie II, konieczne będzie wystąpienie z wnioskiem o powrót małoletniego w trybie Konwencji Haskiej.
Wniosek taki można złożyć za pośrednictwem tzw. organu centralnego – Ministerstwo Sprawiedliwości. Wniosek ten jest wolny od opłat.
W myśl art. 6 konwencji „każde umawiające się państwo wyznaczy organ centralny w celu realizacji obowiązków wynikających dla niego z konwencji”.
Organy centralne wyznaczone przez państwa sygnatariuszy konwencji powinny ze sobą współpracować w celu zapewnienia niezwłocznego powrotu dzieci do państwa, w którym miały miejsce pobytu przed uprowadzeniem lub zatrzymaniem.
Jeżeli dziecko zostało bezprawnie uprowadzone lub zatrzymane w rozumieniu artykułu 3, a w chwili wpłynięcia wniosku do władzy sądowej lub administracyjnej umawiającego się państwa, w którym znajduje się dziecko, upłynął okres krótszy niż jeden rok od dnia uprowadzenia lub zatrzymania, zainteresowana władza zarządza niezwłoczne wydanie dziecka (art. 12 konwencji).
Sądem właściwym do rozpoznania sprawy w trybie konwencji haskiej jest sąd właściwy dla obecnego miejsca pobytu dziecka.
kancelaria@klemba.pl