Dziś przestawię Tobie kwestię zwrotu wydatków i nakładów koniecznych przy podziale majątku wspólnego.

Dlaczego jest to istotne?

Z tego powodu, że całe postępowanie o podział majątku wspólnego należy do problematycznych i najczęściej długotrwałych. Szczególnie trudne jest określenie wartości nakładu i wydatku oraz odzwierciedlenie tej wartości przy obliczeniu należnego małżonkowi lub małżonkom świadczenia. 

A nierzadko zdarzają się sytuacje kiedy:

małżonkowie ze wspólnego domowego budżetu spłacają kredyt zaciągnięty przez jednego z nich przed zawarciem związku małżeńskiego – są to nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty,

pieniądze zgromadzone przez jednego małżonka przed ślubem są przez niego przeznaczone (w trakcie trwania małżeństwa) na zakup wspólnego samochodu – są to nakłady z majątku osobistego małżonka na majątek wspólny,

małżonek sprzedaje mieszkanie nabyte przed ślubem i uzyskane pieniądze przeznacza na rozbudowę mieszkania drugiego małżonka, który nabył je także przed zawarciem małżeństwa – są to nakłady z majątku osobistego jednego małżonka na majątek osobisty drugiego z nich.

Czy w powyższych sytuacjach małżonek, który nie zaciągnął kredytu, przeznaczył swoje środki na wspólny zakup samochodu lub rozbudowę mieszkania drugiego małżonka może domagać się zwrotu ?

Otóż tak i taką możliwość daje art. 45 k.r.o

I. Kiedy można żądać zwrotu wydatków i nakładów koniecznych?

Art. 45 k.r.o.stanowi:

każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód.

Przepis dotyczy zwrotu wydatków i nakładów koniecznych z majątku osobistego na majątek wspólny, jak i odwrotnie oraz długu jednego z małżonków zaspokojonego z majątku wspólnego.

Tego przepisu nie można jednak zastosować do rozliczenia wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód.

Dlaczego? – bo dochody z majątków osobistych małżonków wchodzą do majątku wspólnego, więc nakłady poczynione na takie przedmioty, które przynoszą dochody nie powinny podlegać zwrotowi.

Dla przykładu: jeden z małżonków ma auto dostawcze, które nabył przed zawarciem małżeństwa, zatem wchodzi ono w skład jego majątku odrębnego. Samochód ten może być wynajmowany i wtedy przynosi dochód, a może być nieeksploatowany. Przy pierwszej opcji pieniądze przeznaczone np. na naprawę tego pojazdu nie będą rozliczone przy podziale majątku (bo w zamian był otrzymywany dochód w postaci czynszu najmu), w drugim tak. Zatem czy dany składnik majątkowy przynosi dochód czy nie –  należy oceniać uwzględnieniem konkretnego przypadku.

II. Czym jest nakład, a czym wydatek? Jak rozumie się te pojęcia? Jak rozumie się pojęcie nakład/wydatek konieczny?

Otóż, nakłady i wydatki należy rozmieć w ten sam sposób. Z wydatkiem mamy do czynienia wtedy, kiedy poniesiono jakiś koszt na powstanie nowych składników majątku. Natomiast nakłady są przeznaczane na utrzymanie lub modernizację już istniejących już składników majątkowych.

O tym czy nakład/wydatek ma charakter konieczny, decyduje fakt czy był on niezbędny, czyli bez jego poczynienia nie osiągnięto by jakiegoś rezultatu (nie kupiono by mieszkania, nie naprawiono by auta).

Zwrotu wydatków i nakładów można dokonać w zasadzie tylko przy podziale majątku. W szczególnie uzasadnionych przypadkach sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny.

III. Kiedy nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów?

Omawiany przepis formułuje jednak wyjątek, zgodnie z którym nie będzie można żądać zwrotu wydatków lub nakładów. Jest on wyłączony w sytuacji gdy wydatki/nakłady zostały zużyte w celu zaspokojenia potrzeb rodziny – od tego przepis określa kolejny wyjątek: chyba że wydatki/nakłady zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.

Mówiąc prościej: przepis stanowi, że te nakłady/wydatki poczynione dla potrzeb rodziny są zużywalne. Będziesz mógł żądać zwrotu wydatku/nakładu – nawet jeśli przeznaczony został na zaspokojenie potrzeb rodziny – pod warunkiem że ten wydatek lub nakład zwiększył wartość majątku i ta zwiększona wartość utrzymała się do momentu ustania wspólności.

Musi zatem wystąpić związek przyczynowy pomiędzy wydatkami i nakładami, a wzrostem wartości istniejącym w chwili ustania wspólności odnoszony do konkretnych składników majątkowych. Inaczej mówiąc, wzrost musi być „utrzymywalny”, aż do chwili ustania wspólności.

Dlatego nakłady na przedmioty, które szybko się zużywają (sprzęt samochodowy czy elektroniczny) w praktyce będą miały bezzwrotny charakter, natomiast nakłady na przedmioty wolno tracące na wartości (zwłaszcza nieruchomości), będą miały charakter zwrotny – w części odpowiadającej utrzymującemu się wzrostowi wartości.

Wydatki lub nakłady mogą przyjmować różną postać. Najczęściej są pieniężne, ale mogą także występować w innej postaci mającej wartość pieniężną. Wówczas ich zwrot w toku sprawy o podział majątku następuje po przeliczeniu na wartość pieniężną.

icon
Jeśli masz pytania, potrzebujesz pomocy, indywidualnej konsultacji napisz do mnie na adres:

kancelaria@klemba.pl

Subscribe
Powiadom o
guest
1 Komentarz
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
Anna
Anna
4 lat temu

Podział majątku to trudna i skomplikowana kwestia – zwłaszcza to, co małżonkowie powinni sobie pozwracać.
Dobrze, że artykuł jest podzielony na wyraźne nagłówki – to ułatwia zrozumienie poruszanego problemu. Pozdrawiam!